Grunty nasypowe dzielą się na dwa podstawowe rodzaje: grunty nasypowe budowlane i grunty nasypowe niebudowlane zwane również niekontrolowanymi.
Nasypy niebudowlane (niekontrolowane) - powstają zazwyczaj w wyniku nawożenia lub nanoszenia najróżniejszych materiałów w jedno miejsce. W skład takich nasypów wchodzą przeważnie gruz z rozbiórek, grunty przywożone z różnych miejsc, odpady gospodarcze itp. Powstają w sposób niekontrolowany i charakteryzuje je duża różnorodność pod względem składu i parametrów oraz stopnia zagęszczenia (zazwyczaj luźne).
Nasypy budowlane (kontrolowane) - powstają w wyniku nawożenia gruntów o znanych parametrach, przeważnie niespoistych, które w czasie wbudowywania w nasyp podlegają kontrolowanemu zagęszczaniu.
Znaczenie w projektowaniu fundamentów
Grunty nasypowe są jedną z najważniejszych informacji w dokumentacji geotechnicznej, ponieważ ich właściwości mogą zmieniać się bardzo szybko w planie i z głębokością. W przypadku nasypów niekontrolowanych nie można automatycznie przyjmować parametrów typowych dla naturalnych warstw gruntu. Konieczne jest ustalenie miąższości nasypu, składu materiałowego, stopnia zagęszczenia, wilgotności oraz ewentualnej obecności odpadów organicznych albo gruzu.
Ryzyka związane z nasypami niekontrolowanymi
Najczęstsze problemy to nierównomierne osiadania, lokalne pustki, zmienny stopień zagęszczenia, obecność materiałów podatnych na rozkład oraz trudności w określeniu rzeczywistej nośności podłoża. Takie warunki mogą wymagać wymiany gruntu, dogęszczenia, wzmocnienia podłoża lub zastosowania posadowienia pośredniego. Szczególnie ostrożnie należy oceniać stare zasypki po wykopach, zasypane piwnice, dawne wyrobiska i tereny poprzemysłowe.
Kontrola nasypów budowlanych
Nasyp budowlany powinien być wykonywany warstwami o kontrolowanej grubości, z materiału dopuszczonego do wbudowania i przy zachowaniu wymaganej wilgotności. Kontrola obejmuje badanie zagęszczenia, nośności i jednorodności warstw. Dobrze wykonany nasyp budowlany może stanowić wartościowe podłoże pod konstrukcję, ale wymaga dokumentowania jakości prac na każdym etapie.