Badanie gruntów - pozwala na ustalenie budowy podłoża gruntowego i określenie jego przydatności do posadowienia obiektu budowlanego. Wykonywane jest zazwyczaj przed przystąpieniem do opracowywania dokumentacji projektowej, często weryfikowane podczas prac wykonawczych. Odpowiednio wykonane badania pozwalają na optymalizacje geometrii fundamentów a tym samym na oszczędność środków finansowych i czasu wykonania. Wyniki z badań opisywane są w dokumentacji geologicznej lub geotechnicznej. Zakres badań każdorazowo jest dostosowywany do rodzaju inwestycji oraz charakterystyki terenu, na którym są prowadzone. Podczas wykonywania badań podłoża gruntowego pobierane są z niego próbki poddawane na bieżąco i w laboratorium badaniom dodatkowym. Sposób pobierania próbki uzależniony jest od budowy podłoża gruntowego oraz celu jakiemu mają służyć na dalszym etapie badawczym.
Podstawowe sposoby badania podłoża gruntowego:
doły próbne - obecnie rzadko stosowane ze względu na dużą pracochłonność, ograniczenia dotyczące głębokości rozpoznania oraz brak możliwości wykonania właściwego rozpoznania podłoża w przypadku występowania wód gruntowych.
wiercenia próbne - obecnie najczęściej stosowane ze względu na możliwość rozpoznania podłoża do dużych głębokości również w przypadku występowania wody gruntowej. Do tego celu wykorzystywane są obecnie małe wiertnice samojezdne lub wiertnice zamontowane na pojazdach samochodowych.
sonda badawcza - jest to badanie dodatkowe dla wierceń próbnych, pozwalające na określenie stopnia zagęszczenia gruntów niespoistych w stanie naturalnym, poprzez określenie ich stanu na podstawie wpędu sony badawczej pod wpływem liczby uderzeń.
Informacje, które powinna uwzględniać dokumentacja geotechniczna:
- ilość otworów i ich długość powinna być określana indywidualnie do każdej inwestycji,
- ilość wykonanych otworów powinna zapewniać wystarczające dla celów projektowych rozpoznanie podłoża gruntowego,
- długość wykonanych otworów powinna zapewniać osiągnięcie stropu gruntów nośnych,
- długość otworów powinna wynosić min. 2,0 - 3,0 m poniżej zakładanego poziomu posadowienia obiektów,
- niedopuszczalne jest kończenie otworów badawczych w gruntach nienośnych i ściśliwych jak np. grunty organiczne, grunty niespoiste w stanie luźnym, grunty spoiste w stanie miękkoplastycznym lub plastycznym,
- określenie występowania wody gruntowej (lub jej brak) oraz jej charakter (swobodna lub napięta) wraz z uwzględnienim wahań okresowych,
- określenie stopnia agresywności wody w stosunku do elementów budowlanych.
Dokumentacja geologiczna lub geotechniczna powinna zostać opracowana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia w tym zakresie.